Raty równe czy malejące?

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePrint this page
Kalkulator i monety

Kalkulator i monety

Poszukując najlepszego kredytu, nieważne czy będzie to kredyt gotówkowy czy hipoteczny, z reguły największą uwagę poświęcamy na analizę poszczególnych jego składowych takich jak marża, oprocentowanie, wysokość prowizji czy też koszty ewentualnego ubezpieczenia.
Jednakże decydując się na zaciągnięcie kredytu oprócz analizy parametrów kredytowych związanych z jego kosztami często rozważany, jak będzie wyglądać jego spłata. Analizujemy to, czy wysokość raty kredytowej zbyt mocno nie nadszarpnie naszego budżetu. I właśnie o tej wysokości raty będą niniejsze rozważania – jesteśmy bowiem w stanie ją kształtować w taki sposób, aby była dla nasz jak najmniej dotkliwa.

Otóż praktycznie każdy bank, który oferuje kredyty gotówkowe czy hipoteczne daje do dyspozycji swoim klientom możliwość wyboru rodzaju rat kredytowych. Każdy klient może wybrać raty równe albo malejące.

Raty równe, zwane także annuitetowymi, to system spłaty charakteryzujący się tym, że każda rata kredytu ma jednakową wysokość w trakcie całego okresu spłaty. Jak to możliwe, skoro im bardziej spłacamy kredyt tym powinniśmy mieś mniejsze zadłużenia? Ponieważ system rat malejących kształtuje raty w taki sposób, że na początku składowa kapitałowa raty jest bardzo niska, natomiast wysoka jest składowa odsetkowa. Jednakże w miarę spłaty kredytu te proporcje się odwracają i pod koniec okresu kredytowania niemal cała wysokość raty to część kapitałowa.

Raty malejące nie mają zaimplementowanego tego tupu mechanizmu – każda rata kredytowa składa się ze jednakowej części kapitałowej oraz zmiennej części odsetkowej – ta ostatnia w miarę spłaty zobowiązania będzie maleć. I stąd właśnie wynika malejący charakter tego systemu spłaty.

I w tym miejscu należy postawić zasadnicze pytanie: który system rat jest korzystniejszy – raty równe czy malejące? Jest to jeden z najczęstszych problemów jakie podnoszą przyszli kredytobiorcy decydując się na wybór kredytu.

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie może być jednak jednoznaczna, ponieważ każdy z tych systemów ratalnych ma swoje zalety i wady. Można je rozpatrywać w kategorii kosztów kredytu a także w kategorii zdolności kredytowej.

Z punktu widzenia kosztów kredytowych korzystniejszym systemem spłat jest system rat malejących. Wybierając raty malejące i płacąc od samego początku część kapitałową w równych częściach rozłożonych na cały okres kredytowania zapłacimy po prostu mniej odsetek kredytowych niż w przypadku rat równych. Dobrze ilustruje to kalkulator kredytowy na stronie kred.pl/20100211101/Kalkulatory/kalkulator-rat-kredytowych.html. Pozwala on na wyliczenie rat kredytowych zarówno w systemie annuitetowym jak i w systemie rat malejących. Po wpisaniu danych do formularza kalkulatora, generuje on pełny harmonogram rat kredytowych z wyszczególnieniem nie tylko wysokości każdej raty, ale także kwoty części odsetkowej oraz wysokości części kapitałowej. Przykładowo obliczyliśmy na nim koszty kredytu hipotecznego na kwotę 300 000 złotych na 30 lat z oprocentowaniem 4,72% (czyli WIBOR 3M w wysokości 2,72% + marża kredytowa na poziomie 2%) – w przypadku rat równych całkowity koszt wynosi ponad 561 tysięcy złotych (w tym ponad 261 tys. zł jako kwota odsetek zapłaconych bankowi), ale jeżeli rozłożylibyśmy tę kwotę na raty malejące to całkowity koszt kredytu wyniósłby niecałe 513 000 złotych (w tym odsetki – 212 990 zł). W ciągu całego okresu kredytowania zaoszczędzilibyśmy więc aż 48 000 złotych.

Pomimo opłacalności rozwiązania jakim jest system rat malejących klienci banków stosunkowo rzadko z niego korzystają. Dlaczego? Ponieważ w systemie rat malejących wysokość rat kredytowych na początku spłaty kredytu jest najwyższa – a to własnie na podstawie pierwszej raty kredytu bank ustala czy stać nas będzie na jego spłatę. Wynika z tego, że aby móc spłacać kredyt w ratach malejących trzeba mieć wyższą zdolność kredytową aniżeli przy kredycie w ratach równych. Jak wyższą zdolnością trzeba się wykazać? Zależy to od kwoty kredytu, oprocentowania oraz okresu kredytowania. W przypadku omawianego powyżej przykładu kredytu hipotecznego pierwsza rata malejąca wynosie 2013,33 zł natomiast pierwsza rata kredytu spłacanego w ratach równych wyniesie 1669,52 zł. Daje to różnicę w wysokości 453,81 zł. O tyle właśnie musimy mieś wyższe dochody netto jeżeli chcemy mieć zdolność kredytową pozwalającą na spłatę kredytu w ratach malejących. Dla przeciętnego klienta banku, zarabiającego średnią krajową i mającego na utrzymaniu rodzinę może to być bariera nie do pokonania. Stąd właśnie tak wysoka popularność, bądź co bądź kosztowniejszych rat równych.

Reasumując: jeżeli nasza sytuacja finansowa na to pozwala spłacajmy kredyt w ratach malejących – mimo, że na początku raty są bardziej dotkliwe, to jednak taki kredyt będzie tańszy. Jeżeli zaś nasza zdolność kredytowa jest na granicy wymagań banku weźmy kredyt z ratami równymi – będzie on co prawda droższy, ale przynajmniej będziemy mieli szanse go dostać.

O ratach kredytowych piszemy także na następujących stronach: